🏆 WERDYKT REDAKCJI: Jeśli Twoim celem są Rysy, Orla Perć i ferraty w Dolomitach – La Sportiva TX4 Evo GTX nie ma konkurencji. To chirurgiczne narzędzie na twoich nogach. Ale jeśli masz szeroką stopę lub szukasz „kapci” do lasu – uciekaj do Salomona lub Scarpy.
KLUCZOWE FAKTY: La Sportiva (Ziano di Fiemme, Dolomity, 1928) produkuje buty od 96 lat z filozofią precyzja > komfort. Używają najbardziej przyczepnych mieszanek gumy Vibram (Megagrip/Idrogrip). Buty te “czują” skałę, zamiast tylko na niej stać. Uwaga: są notorycznie wąskie (Ultra Raptor: 106mm platform vs 115-117mm standard)!
Najlepsze modele 2026: TX4 Evo (podejścia, ferraty), Ultra Raptor II Mid (szybkie przejścia), Nucleo High II (lekki trekking na szlakach), Aequilibrium (alpinizm zimowy/letni).
Jest różnica między staniem na skale, a staniem ze skałą.
W większości butów trekkingowych (jak Lowa czy Salomon) stoisz na skale. But izoluje cię od podłoża, jest wygodną platformą. To super na błotnisty szlak w Beskidach.
Ale kiedy zakładasz La Sportivę (np. TX4), nagle czujesz krawędź stopnia. Wiesz dokładnie, ile masz tarcia. Twoja stopa nie pływa w bucie, jest opięta jak w imadle (w pozytywnym sensie). To jest to słynne “czucie”, o którym mówią wspinacze.
Jeden z ratowników TOPR powiedział kiedyś: “W La Sportivach idę tam, gdzie w innych butach bym się bał, że pojadę.”
NOWOŚĆ 2026: Model TXS (następca TX4) opisywany przez ratowników jako “TX4 ale lepszy we wszystkim – lepszy grip, lepsza amortyzacja, lepszy system sznurowania”. Póki co dostępny głównie w USA.
JAK TESTUJEMY: Analizujemy opinie z forów wspinaczkowych (wspinanie.pl, UKClimbing), testy przewodników tatrzańskich i własne doświadczenia z Dolomitów. Więcej o metodologii: Jak testujemy?
La Sportiva – co musisz wiedzieć przed zakupem?
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Dla kogo? | Turyści kwalifikowani, wspinacze, osoby o wąskich/normalnych stopach |
| Główna zaleta | Przyczepność (Grip) – guma trzyma jak wściekła |
| Główna wada | Wąski krój (Fit) – Ultra Raptor: 106mm (vs 115-117mm standard) |
| Technologie | Impact Brake System, STB Control, Vibram Megagrip, Gore-Tex Surround |
| Żywotność | Wysoka (solidne otoki), ale miękka podeszwa ściera się szybciej na asfalcie |
| Ceny (2026) | 700 - 1300 zł (modele trekkingowe), 1500+ zł (alpinistyczne) |
Ranking butów La Sportiva 2026
| Pozycja | Model | Przeznaczenie | Typ | Waga (para) |
|---|---|---|---|---|
| 🥇 1. | TX4 Evo / GTX | Tatry Wysokie, Ferraty, Podejścia | Niskie | 810-850g |
| 🥈 2. | Ultra Raptor II Mid GTX | Szybki trekking, “Fast & Light” | Wysokie | 1360g |
| 🥉 3. | TX5 GTX | Błoto, Beskidy, Długie dystanse | Wysokie | 900-950g |
| 4. | Nucleo High II GTX | Lekki trekking (TYLKO szlaki!) | Wysokie | 940g |
| 5. | Aequilibrium LT/ST | Alpinizm letni/zimowy, Lodowce | Techniczne | ~1500g |
1. La Sportiva TX4 Evo (i wersja GTX)
Król Tatr Wysokich
To nie jest zwykły but. To legenda. Jeśli pójdziesz pod schronisko w Morskim Oku i spojrzysz na nogi przewodników i wspinaczy – co drugi będzie miał TX4.
Dlaczego? Bo to czołg o precyzji skalpela.
- Podeszwa Vibram Megagrip: Klei się do granitu (nawet mokrego) niesamowicie.
- Climbing Zone: Gładka strefa na czubku pozwala stawać na małych krawądkach.
- Otok: Pełny gumowy otok dookoła buta chroni palce przed uderzeniami o skały.
Wersja Evo (nowa na 2025/26) ma możliwość wymiany podeszwy (resole), co znacznie wydłuża życie buta.
Dla kogo? Idealne na: Orlą Perć, Rysy, Mnicha (drogi łatwe), via ferraty. Nie polecamy na: długie płaskie chodzenie po asfalcie (szkoda miękkiej gumy).
2. La Sportiva Ultra Raptor II Mid GTX
Biegowa dusza w ciele trekkingowym
Wyobraź sobie but do biegania, który dostał wysoką cholewkę i membranę Gore-Tex. To właśnie Ultra Raptor.
Waży niewiele (680g/but), daje stabilność (dzięki sztywnej pięcie 5/5), ale pozwala poruszać się szybko. To idealny wybór na styl “Fast & Light” – kiedy chcesz zrobić duży dystans w trudnym terenie.
Testy RunRepeat (po rozcięciu buta):
- Sztywność torsyjna: 5/5 (maksymalna ochrona przed zwichnięciami)
- Ochrona toebox: gruba guma TPU
- Krytyczny problem: Platforma 106mm (vs standard 115-117mm) – to NAJWĘŻSZY but backpackingowy na rynku!
⚠️ UWAGA NA ROZMIAR: Bierz o 1 rozmiar większe niż normalnie! Jeśli masz szeroką stopę – zapomnij o nich (kup Scarpa lub Hoka Anacapa).
➡️ Pełny opis modelu Ultra Raptor II Mid GTX
3. La Sportiva TX5 GTX
Hybryda na polskie góry
TX4 jest za twardy? Ultra Raptor za wąski? TX5 to “złoty środek” bardziej w stronę klasycznego trekkingu.
Ma wyższą cholewkę (solidnie trzyma kostkę), głębszy bieżnik (lepiej radzi sobie w błocie niż TX4) i jest nieco szerszy. To świetny but w Bieszczady czy jesienne Beskidy, gdzie jest mokro, błotniście, a skały jest mniej.
Różnice vs TX4:
- Miększa podeszwa (lepsza amortyzacja na długie dystanse)
- Więcej miejsca w przodostopiu (lepiej dla grubszych skarpet)
- Zmodyfikowana mieszanka gumy (lepsza przyczepność w zróżnicowanym terenie)
Rozmiarówka: Bierz o 0.5 rozmiaru większe niż TX4.
4. La Sportiva Nucleo High II GTX
Lekki trekking – z WIELKIM zastrzeżeniem
940g para to waga buta biegowego, nie trekkingowego. Nucleo to najlżejszy wysoki but La Sportiva z membraną Gore-Tex Surround (oddycha przez boki i spód).
Unikalne technologie:
- 3D Flex ankle hinge – zawiasowy system kostki redukujący okres rozchodzenia
- Nano-Cell mesh – wentylacja przez boki
- Vibram Nano XS-Trek – elastyczna, przyczepna podeszwa
✅ Zalety (według testów):
- Świetny grip (lepszy niż Salomon Quest)
- Bardzo wygodny z małym okresem rozchodzenia
- Doskonały na śniegu (całodzienna wyprawa bez problemu)
- Premium materiały
❌ KRYTYCZNY PROBLEM (ostrzeżenie użytkowników Reddit):
“Jeden mały scramble 15 metrów zostawił je całe podarte. Gumowy otok oddzierał się od buta dookoła. Szczerze czuło się jak żart jak nietrwałe są te buty.” – użytkownik po scramblingu w Colorado
Dla kogo?
- ✅ Dobrze utrzymane szlaki (Beskidy, doliny tatrzańskie)
- ✅ Day hiking bez scramblingu
- ❌ NIE NA: off-trail, scrambling, skaliste tereny
Wniosek: Jeśli priorytetem jest trwałość na skałach – kup Ultra Raptor lub TX4. Nucleo to but dla ludzi chodzących TYLKO po szlakach.
5. Seria Aequilibrium – Alpinizm zimowy i letni
La Sportiva ma kompletną linię butów wysokogórskich na różne warunki:
Aequilibrium LT GTX – Alpinizm letni
Dla kogo: Alpy powyżej 4000m (latem), wejścia z rakami C2
Cechy:
- Skórzana cholewka
- Kompatybilność z rakami półautomatycznymi (C2)
- Minimalny okres rozchodzenia
- Doskonała przyczepność na mieszanym terenie (skała/śnieg)
Aequilibrium ST GTX – Wszechstronny zimowy
Dla kogo: “Starts in forest, ends on snowy summit” (Switchback Travel)
Cechy:
- Syntetyczna cholewka (200g lżejsza niż Scarpa Charmoz HD)
- Uniwersalny na szlak, śnieg i skałę
- Idealny na polskie góry zimą (raki uniwersalne)
Aequilibrium Top GTX – Flagowy zimowy
Dla kogo: Alpinizm wysokogórski zimowy, ekstremalne warunki
Cechy:
- Wbudowany stoptut (gaiter)
- System Boa (szybkie sznurowanie)
- Podwójna membrana Gore-Tex
- Opisywany przez użytkowników jako “best winter boot in the world”
Buty La Sportiva damskie – TOP 3
Damskie wersje (oznaczenie “W” lub “Woman”) mają węższą piętę (o 6-8mm), smuklejszą cholewkę i damskie kopyta. UWAGA: La Sportiva jest wąska także w wersjach damskich!
| Model | Wersja damska | Wyróżnik |
|---|---|---|
| TX4 Evo GTX W | → Sprawdź cenę | Podejścia i ferraty, Climbing Zone, 370g/but |
| Ultra Raptor II Mid GTX W | → Sprawdź cenę | Fast & Light, UWAGA: jeszcze węższy niż męski! |
| TX5 GTX W | → Sprawdź cenę | Trekking uniwersalny, szerszy niż Ultra Raptor |
Pro tip dla kobiet: Jeśli La Sportiva W cisnie – nie męcz się. Przejdź na Scarpa (szerszy toe box) lub Salomon Quest 4 W (średnia szerokość, pojemny palcownik).
Ile kosztuje chodzenie w La Sportiva? (Analiza kosztów)
| Model | Cena (est.) | Żywotność (est.) | Koszt/100km |
|---|---|---|---|
| TX4 Evo GTX | ~900 zł | 600-900 km* | 100-150 zł |
| Ultra Raptor II Mid GTX | ~900 zł | 700-900 km | 100-129 zł |
| TX5 GTX | ~850 zł | 700-900 km | 94-121 zł |
| Nucleo High II GTX | ~950 zł | 400-600 km (delikatny) | 158-238 zł |
| Salomon X Ultra 5 (porównanie) | ~900 zł | 600-800 km | 112-150 zł |
| Scarpa Zodiac Plus (porównanie) | ~1000 zł | 800-1200+ km (resolowalny) | 83-125 zł |
*miękka guma zużywa się szybciej na asfalcie – w terenie skalnym żywotność dłuższa
Wnioski:
- La Sportiva ma lepszą przyczepność, ale gorszą żywotność niż Scarpa
- Nucleo to najdroższy but w użyciu (delikatna konstrukcja)
- Dla max trwałości: Scarpa (resolowalny) lub Salewa MTN Trainer (Vibram WTC)
Jaki model wybrać? (Szybka decyzja)
| Twój cel | Wybierz model | Dlaczego? |
|---|---|---|
| Orla Perć / Via Ferraty | TX4 Evo | Precyzja, Climbing Zone, niska waga |
| Szybkie przejście Tatr Zachodnich | Ultra Raptor II Mid | Lekkość, amortyzacja, szybkość |
| Błotniste Bieszczady jesienią | TX5 GTX | Głęboki bieżnik, wyższa cholewka, Gore-Tex |
| Początkujący turysta (szlaki) | Nucleo High II lub TX5 | Wygodne, lekkie – ale TYLKO szlaki! |
| Zimowe wejście na Rysy | Aequilibrium ST | Kompatybilność z rakami, ciepły |
| Alpy 4000m+ (lato) | Aequilibrium LT | Skóra, raki C2, przyczepność |
Rekomendacje regionalne
Tatry
Szlaki turystyczne (Morskie Oko, Dolina 5 Stawów):
- TX5 GTX (komfort, uniwersalny)
- Nucleo High II GTX (lekki, wygodny – tylko szlaki!)
Tatry Wysokie (Orla Perć, Rysy, Mięguszowiecki):
- TX4 Evo GTX – Climbing Zone, grip na mokrym granicie
- Ultra Raptor II Mid – jeśli szybkość > precyzja
Zima (raki półautomatyczne):
- Aequilibrium ST GTX – uniwersalny, ciepły
- Aequilibrium LT GTX – jeśli planujesz lodowce w Alpach
Beskidy / Bieszczady
Główny Szlak Beskidzki (496 km):
- TX5 GTX – komfort na dystansie, bieżnik błotny
- Ultra Raptor II Mid – jeśli priorytet to lekkość
Krótkie wędrówki (1-3 dni):
- TX5 Low/Mid GTX
- Nucleo High II (tylko dobrze utrzymane szlaki!)
Alpy / Dolomity
Via Ferraty:
- TX4 Evo – Climbing Zone, idealne na drabinki i stopnie
- TX4 Evo GTX – jeśli mokre warunki
Trekkingowe przejścia (Tour du Mont Blanc):
- Ultra Raptor II Mid GTX – lekkość + wsparcie
- TX5 Mid GTX – jeśli priorytet to komfort
Alpinizm letni (4000m+):
- Aequilibrium LT GTX – skóra, raki C2, sprawdzony powyżej 4000m
Zimowe wejścia:
- Aequilibrium ST GTX (uniwersalny)
- Aequilibrium Top GTX (ekstremalne warunki)
Technologie, które robią różnicę
Impact Brake System
Specjalne ułożenie klocków bieżnika pod kątem. Co to daje? Podczas ostrego zejścia w dół, klocki “wgryzają się” w podłoże, realnie hamując twój zjazd. Redukuje obciążenie kolan o ~20%.
STB Control System
Szkielet z TPU (plastiku) w środkowej części podeszwy, który łączy cholewkę z podeszwą. Co to daje? But jest sztywny poprzecznie. Kiedy stajesz na małym stopniu, but się nie “łamie” i nie skręca. Sztywność torsyjna 5/5 w Ultra Raptor.
Climbing Zone
Gładki kawałek gumy na samym czubku podeszwy (bez bieżnika). Co to daje? Większą powierzchnię styku ze skałą na małych stopniach. Kluczowe na ferratach i trudnych szlakach.
Gore-Tex Surround (tylko Nucleo)
Unikalna membrana odprowadzająca pot przez boki i spód buta (nie tylko przez cholewkę). Co to daje? Lepszą oddychalność w ciepłe dni. Ale: słabsza konstrukcja vs standardowy GTX.
Czy La Sportiva jest dla Ciebie? (Szczera prawda)
❌ NIE KUPUJ La Sportiva, jeśli:
- Masz szeroką stopę (“płetwa”). Będziesz cierpieć. Ultra Raptor = 106mm (vs 115-117mm standard).
- Szukasz “miękkich kapci”. To sprzęt techniczny. Jest sztywniejszy, bo musi trzymać na skale.
- Chodzisz głównie po płaskim lesie. To jak jeżdżenie Ferrari po polu. Przepłacisz, a nie wykorzystasz potencjału.
- Potrzebujesz buta na scrambling I dużą trwałość. Nucleo się rozleci – kup Ultra Raptor lub TX4.
✅ KUP La Sportiva, jeśli:
- Szukasz pewności na skale. Chcesz czuć, że but trzyma, a nie się ślizga.
- Masz wąską / normalną stopę. Dopiero wtedy ma sens kupować LS.
- Cenisz precyzję > komfort. La Sportiva to “chirurgiczny skalpel”, nie “wygodna kanapa”.
- Planujesz Tatry Wysokie, ferraty, alpinizm. TX4 Evo / Aequilibrium to najlepsze buty na te cele.
Zobacz też
- 🦶 Salomon Quest 4 – szersza, stabilna alternatywa na ciężki plecak
- ⛰️ Salewa MTN Trainer 2 – główny rywal na ferraty (nieco szerszy niż La Sportiva)
- 🇮🇹 Scarpa – szersze i trwalsze (dla tych, których cisne La Sportiva)
- 🥾 Ranking butów trekkingowych – zobacz jak wypadają na tle konkurencji