Rodzaje treningów biegowych: kompletny słownik [2026]
OWB1, OWB2, interwały, tempówki, fartlek – wszystkie rodzaje treningów biegowych wyjaśnione. Co oznaczają skróty, jak je stosować, przykłady jednostek treningowych.
TL;DR: W treningu biegowym wyróżniamy kilka kluczowych jednostek: OWB1 (spokojne wybiegania, 70% objętości), OWB2 (próg tlenowy), interwały (krótkie szybkie odcinki), tempo (dłuższe odcinki w tempie startowym), fartlek (zabawa biegowa) i przebieżki (krótkie sprinty). Każda ma swoją rolę w budowaniu formy.
Co to jest jednostka treningowa? To pojedyncza sesja treningowa o określonej intensywności i celu. Np. “OWB1 60 minut” to jednostka treningowa regeneracyjna, “8×1000m INT” to jednostka szybkościowa. Rodzaje treningów biegowych dzielą się na 6 głównych kategorii opisanych poniżej.
Kluczowe skróty – ściąga
| Skrót | Pełna nazwa | Intensywność | Cel |
|---|---|---|---|
| OWB1 | Wybieganie I zakres | 65-75% HRmax | Baza tlenowa |
| OWB2 | Wybieganie II zakres | 75-80% HRmax | Próg tlenowy |
| INT | Interwały | 80-90% HRmax | Szybkość |
| T / BT | Bieg tempowy | 80-90% HRmax | Wytrzymałość specjalna |
| F | Fartlek | Mieszana | Wszechstronność |
| R | Rytmy/Przebieżki | 80-95% max | Technika + szybkość |
💡 Tip: Nie wiesz, jak obliczyć swoje tempa treningowe? Sprawdź nasz Kalkulator Tempa Biegu, który wyznaczy Ci dokładne przedziały dla każdego dystansu.
Otworzyłeś plan treningowy i widzisz: “Wt: OWB1 45’, Czw: 6×1km INT (r: 3’), Sb: BNP 16km”.
Co to znaczy?
Rodzaje treningów biegowych mogą przypominać szyfr. OWB1, OWB2, interwały, tempo, fartlek – każdy rodzaj treningu biegowego ma swój cel i intensywność.
Rozumiemy to. Dlatego stworzyliśmy ten przewodnik we współpracy z trenerem II stopnia PZLA, który przez 8 lat prowadził grupę biegową (35 zawodników, poziom od 3h30 do sub-3h maraton). Poniżej znajdziesz wszystkie rodzaje treningów biegowych wyjaśnione prostym językiem.
Każdy rodzaj treningu ma swoją rolę. Pominięcie któregoś = dziura w przygotowaniach. ↓
💡 Zasada 80/20: Około 80% Twoich treningów powinno być łatwych (OWB1), a tylko 20% intensywnych (interwały, tempo). Większość amatorzów robi odwrotnie – i dlatego się kontuzjują.
Długie wybieganie (OWB1)
Co to jest?
OWB1 (Ogólna Wytrzymałość Biegowa na I zakresie) to fundament treningu biegowego. Spokojny, łatwy bieg na niskiej intensywności.
Parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Intensywność | 65-75% HRmax |
| Objętość tygodniowa | ~70% całego kilometrażu |
| Czas pojedynczego treningu | 30 min – 3 godz. |
| Tempo | Rozmowy (“conversational pace”) |
Jak się czujesz?
Jeśli możesz swobodnie rozmawiać pełnymi zdaniami – jesteś w OWB1. Jeśli zaczynasz się zasapywać – zwalniaj.
Po co?
- Buduje bazę tlenową
- Rozwija sieć naczyń krwionośnych
- Uczy mięśnie spalać tłuszcz
- Regeneruje psychikę
- Przygotowuje na większe obciążenia
Najczęstszy błąd
Bieganie za szybko. Większość amatorów traktuje OWB1 jako “normalny bieg” i biega zbyt intensywnie. Efekt: chroniczne zmęczenie, brak postępów.
Zasada: Jeśli myślisz, że biegasz za wolno – prawdopodobnie biegasz w dobrym tempie.
Drugi zakres (OWB2)
Co to jest?
OWB2 to trening na progu tlenowym – granica między tlenem a kwasem. Intensywność wyższa niż OWB1, ale wciąż poniżej progu mleczanowego.
Parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Intensywność | 75-80% HRmax |
| Metoda | Ciągła lub przerywana |
| Odcinki (przerywane) | 2-5 km |
| Czas trwania | 40-60 min |
Jak się czujesz?
Oddech przyspiesza, ale wciąż kontrolujesz. Możesz powiedzieć krótkie zdania, ale nie prowadzić rozmowy.
Po co?
- Rozwija próg tlenowy
- Kluczowy dla maratonu i półmaratonu
- Uczy organizm pracować na granicy komfortu
Najczęstszy błąd
Przekroczenie progu mleczanowego. Jeśli biegniesz za szybko, wchodzisz w III zakres – a to już zupełnie inny trening. OWB2 powinno być “przyjemnie trudne”, nie mordęga.
Przykład treningu
Rozgrzewka: 15 min OWB1
Główna część: 2 × 4 km (tempo OWB2, przerwa 3 min trucht)
Schłodzenie: 10 min OWB1
Trening interwałowy
Co to jest?
Interwały to szybkie odcinki przeplatane niepełnym odpoczynkiem. Serce nie wraca do pełnego spokoju przed kolejnym wysiłkiem.
Parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Intensywność | 80-90% HRmax |
| Długość odcinka | 200m – 2000m |
| Przerwa | 1-4 min (trucht lub marsz) |
| Ilość powtórzeń | 4-12 |
Jak się czujesz?
Ciężko. Oddech gwałtowny, nogi palą. Ale kontrolujesz – nie „wymiatujesz” na maksa.
Po co?
- Buduje szybkość
- Zwiększa pułap tlenowy (VO2max)
- Uczy organizmu tolerować kwas mlekowy
- Poprawia ekonomikę biegu
Typy interwałów
| Typ | Odcinki | Przerwa | Cel |
|---|---|---|---|
| Krótkie | 200-400m | 1-2 min | Szybkość czysta |
| Średnie | 600-1000m | 2-3 min | VO2max |
| Długie | 1200-2000m | 3-4 min | Wytrzymałość szybkościowa |
Przykład treningu
Rozgrzewka: 20 min OWB1 + rozciąganie dynamiczne
Główna część: 8 × 1000m (tempo 5K + 10 sek, przerwa 3 min trucht)
Schłodzenie: 15 min OWB1
⚠️ Ostrzeżenie
Interwały są bardzo obciążające. Maksymalnie 2 razy w tygodniu. Po interwałach zawsze regeneracja (OWB1 lub dzień wolny).
Bieg tempowy
Co to jest?
Bieg tempowy (tempówka) to odcinki w tempie zbliżonym do startowego na zawodach. Dłuższe niż interwały, z pełniejszym odpoczynkiem.
Parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Intensywność | 80-90% HRmax |
| Tempo | Tempo startowe +/- 5 sek/km |
| Długość odcinka | 2-6 km |
| Przerwa | 4-6 min (pełen odpoczynek) |
Jak się czujesz?
Jak na zawodach. Ciężko, ale kontrolujesz. Powinieneś być w stanie utrzymać to tempo przez cały dystans docelowy.
Po co?
- Uczy organizmu tempa startowego
- Buduje wytrzymałość specjalną
- Symuluje warunki wyścigowe
- Daje pewność przed startem
Różnica: Interwały vs. Tempówka
| Aspekt | Interwały | Tempówka |
|---|---|---|
| Długość odcinka | Krótsze (200m-1km) | Dłuższe (2-6km) |
| Przerwa | Niepełna (1-3 min) | Pełna (4-6 min) |
| Cięcie tempa | Szybciej niż start | Tempo startowe |
| Cel | VO2max, szybkość | Wytrzymałość specjalna |
Przykład treningu
Rozgrzewka: 20 min OWB1
Główna część: 3 × 3 km (tempo półmaratonowe, przerwa 5 min trucht)
Schłodzenie: 15 min OWB1
Zabawa biegowa (fartlek)
Co to jest?
Fartlek (szwedzkie słowo oznaczające “zabawa biegowa”) to trening z mieszaną intensywnością bez sztywnych odcinków. Biegasz szybciej i wolniej według własnego “widzi mi się”.
Parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Intensywność | Mieszana (II-III zakres) |
| Odcinki | Według czasu, nie dystansu |
| Przerwa | Wolniejszy bieg (nie stój!) |
| Czas trwania | 30-60 min |
Jak się czujesz?
Zmienna. Czasem ciężko, czasem lżej. Bez presji tempa i kilometrów.
Po co?
- Urozmaica treningi
- Uczy reagować na samopoczucie
- Łagodniejszy niż interwały
- Buduje wszechstronność
Typy fartleku
| Typ | Odcinki | Przerwy | Intensywność |
|---|---|---|---|
| Duża zabawa (DZB) | 3-5 min | 2-3 min | Wysoka (III zakres) |
| Mała zabawa (MZB) | 1-2 min | 1-2 min | Średnia (II-III zakres) |
| Swobodny fartlek | Bez reguł | Bez reguł | Według samopoczucia |
Przykład treningu
Rozgrzewka: 15 min OWB1
Główna część:
- 4 × (3 min szybko / 2 min wolno)
- 6 × (1 min szybko / 1 min wolno)
Schłodzenie: 10 min OWB1
Przebieżki i rytmy
Co to jest?
Przebieżki (strides) to krótkie, szybkie przyspieszenia wykonywane po treningach OWB1. Nie są samodzielnym treningiem – to “dodatek” do łatwego biegu.
Parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Długość | 50-150m |
| Tempo | 80-95% maksymalnej prędkości |
| Ilość | 4-10 powtórzeń |
| Przerwa | Trucht/marsz = długość odcinka |
Różnica: Przebieżki vs. Rytmy
| Aspekt | Przebieżki | Rytmy |
|---|---|---|
| Tempo | powyżej 90% max | 80-90% max |
| Długość | 50-150m | 100-200m |
| Cel | Szybkość czysta, technika | Koordynacja, płynność |
Po co?
- Utrzymują szybkość w tygodniach bazowych
- Poprawiają technikę
- Aktywują szybkie włókna mięśniowe
- Nie obciążają zbytnio
Kiedy stosować?
Po wolnych treningach OWB1. Nie po interwałach czy tempówkach. Są “cherry on top”, nie głównym daniem.
Przykład
Trening: 10 km OWB1
+ 8 × 100m przebieżki (przerwa: 100m trucht)
Siła biegowa
Osobna, obszernie opisana kategoria. Obejmuje:
- Podbiegi (100-1000m pod górę)
- Skipy (A, B, C, D)
- Wieloskoki
- Bieg po zróżnicowanym terenie
👉 Pełny poradnik: Siła Biegowa →
Jak ułożyć tydzień treningowy?
Przykład dla średniozaawansowanego biegacza (4 treningi/tydzień)
| Dzień | Trening | Cel |
|---|---|---|
| Poniedziałek | Wolne | Regeneracja |
| Wtorek | Interwały lub Tempo | Szybkość/wytrzymałość |
| Środa | OWB1 + przebieżki | Regeneracja + aktywacja |
| Czwartek | Fartlek lub Siła | Wszechstronność |
| Piątek | Wolne | Regeneracja przed długim |
| Sobota | Długie OWB1 | Baza |
| Niedziela | Wolne lub lekki kros | Regeneracja |
Zasada kluczowa
Ciężki trening → Lekki trening → Ciężki trening
Nigdy dwa ciężkie treningi pod rząd. Organizm potrzebuje czasu na adaptację.
Trening biegowy dla początkującego – od czego zacząć?
Jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z bieganiem, nie próbuj od razu wszystkich rodzajów treningów. Oto bezpieczna progresja:
Faza 1: Pierwsze 8 tygodni
Cel: Zbudować bazę, nauczyć ciało biegać
| Co robić | Czego unikać |
|---|---|
| ✅ Tylko OWB1 (3-4x w tygodniu) | ❌ Interwały |
| ✅ Metoda spacer-bieg (Galloway) | ❌ Tempo runs |
| ✅ 20-40 minut za sesję | ❌ Długie biegi powyżej 60 min |
| ✅ Przebieżki 4x50m (opcjonalnie) | ❌ Fartleki |
Faza 2: Miesiące 3-4
Cel: Dodać różnorodność
| Co robić | Jak często |
|---|---|
| OWB1 | 3x w tygodniu |
| Fartlek (MZB) | 1x w tygodniu |
| Przebieżki po OWB1 | 2x w tygodniu |
Faza 3: Miesiąc 5+
Cel: Wprowadzić intensywność
Dopiero teraz możesz bezpiecznie dodać:
- Interwały krótkie (6×400m) – 1x w tygodniu
- OWB2 odcinki (2×3km) – 1x na 2 tygodnie
Kluczowe: Jeśli pojawia się ból (nie zmęczenie!) – wróć do fazy wcześniejszej.
👉 Jak zacząć biegać? Kompletny przewodnik →
Rodzaje zabaw biegowych: DZB i MZB
W treningu biegowym wyróżniamy dwa rodzaje fartleków (zabaw biegowych):
Duża zabawa biegowa (DZB)
- Odcinki szybkie: 3-5 minut
- Odcinki wolne: 2-3 minuty
- Intensywność: III zakres (80-85% HRmax)
- Zastosowanie: Alternatywa dla interwałów długich, mniej obciążająca psychicznie
Przykład DZB:
Rozgrzewka: 15 min OWB1
Główna część: 5× (4 min szybko / 2 min wolno)
Schłodzenie: 10 min OWB1
Mała zabawa biegowa (MZB)
- Odcinki szybkie: 1-2 minuty
- Odcinki wolne: 1-2 minuty
- Intensywność: II-III zakres (75-85% HRmax)
- Zastosowanie: Urozmaicenie tygodnia bazowego, wprowadzenie dla początkujących
Przykład MZB:
Rozgrzewka: 15 min OWB1
Główna część: 10× (90 sek szybko / 90 sek wolno)
Schłodzenie: 10 min OWB1
Różnica między DZB a MZB: DZB to bardziej wymagający trening, zbliżony do interwałów długich. MZB jest łagodniejszy i lepiej sprawdza się dla początkujących lub w okresach bazowych.
FAQ – często zadawane pytania
Co to jest jednostka treningowa?
Jednostka treningowa to pojedyncza sesja treningowa o określonej intensywności i celu. Np. “OWB1 60 minut” to jednostka regeneracyjna, “8×1000m INT” to jednostka szybkościowa.
Rodzaje treningów biegowych dzielą się na 6 głównych kategorii:
- OWB1 – regeneracja i baza tlenowa
- OWB2 – próg tlenowy
- Interwały – szybkość i VO2max
- Tempo – wytrzymałość specjalna
- Fartlek – wszechstronność
- Przebieżki/rytmy – technika
Co to jest OWB1?
OWB1 (Ogólna Wytrzymałość Biegowa na I zakresie) to lekkie, spokojne wybieganie na niskiej intensywności (65-75% HRmax). Stanowi bazę treningową i powinno stanowić około 70% tygodniowego kilometrażu. Tempo rozmowy – możesz swobodnie mówić pełnymi zdaniami.
Jaka jest różnica między interwałami a tempówką?
Interwały to krótsze odcinki (200m-1km) z niepełnym odpoczynkiem między nimi. Tempówka to dłuższe odcinki (2-5km) w tempie zbliżonym do startowego z pełnym odpoczynkiem. Interwały budują szybkość i VO2max, tempówki – wytrzymałość specjalną.
Ile razy w tygodniu robić interwały?
Maksymalnie 2 razy w tygodniu. Interwały to trening bardzo obciążający – wymaga minimum 48h regeneracji. Dla początkujących wystarczy 1 raz w tygodniu, zaawansowani mogą stosować 2 sesje w różnych konfiguracjach.
Co to jest fartlek?
Fartlek (szwedzkie “zabawa biegowa”) to trening z mieszaną intensywnością bez sztywnych odcinków. Biegasz szybciej “do drzewa”, wolniej “do latarni” – swobodnie, według samopoczucia. Idealny do urozmaicenia treningów i nauki słuchania ciała.
Czy początkujący mogą robić interwały?
Nie od razu. Najpierw zbuduj bazę (minimum 2-3 miesiące regularnego OWB1). Interwały na nieprzygotowane nogi = ryzyko kontuzji. Zacznij od fartleków i przebieżek – łagodniejsze wprowadzenie w szybkość.
Zobacz też
- Siła Biegowa: Ćwiczenia i Treningi – skipy, podbiegi, wieloskoki
- Metoda Gallowaya – alternatywne podejście dla początkujących
- Plany Treningowe – gotowe rozpiski z jednostkami
- 30 Dni do Półmaratonu – jak rozłożyć treningi przed startem
- Maraton: Kompletny Przewodnik – jak przygotować się do 42 km
- Bieganie – Wszystkie Poradniki – hub biegowy
Poradnik opracowany przez Redakcję Motivato we współpracy z trenerem II stopnia PZLA. Ostatnia aktualizacja: Styczeń 2026.